Ынах күөлгэ өйдөбүнньүк бэлиэ

Алтынньы 21 күнүгэр биллиилээх судаарыстыбаннай деятель, Саха сиригэр гражданскай сэрии кыттыылааҕа, кыһыл хамандыыр, чекист, ССРС Киин ситэриилээх кэмитиэтин национальностарга сэбиэтин чилиэнэ, Саха сирин Киин ситэриилээх кэмитиэтин бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, Саха сиринээҕи доруобуйа харыстабылын народнай комиссара Николай Дмитриевич Кривошапкин-Уот Субуруускай төрөөбүтэ 125 сылыгар олорбут, улааппыт “Ынах Күөлэ” диэн алааһыгар өйдөбүнньүк бэлиэ үөрүүлээх аһыллыыта буолла

Дьоһун бэлэхтэр

Экспонат мусуой күндү бэлэҕэ буолар.

Бу күннэргэ  биһиги фондабытыгар киэн туттар дьоммут тутта сылдьыбыт малларынан, кинилэр сыдьааннарын оҥоһуктарынан хаҥаата, ол курдук:

  • Саха биллиилээх бэйиэтэ, үгэһитэ, тылбаасчыта С.А.Саввин – Күн Дьирибинэ кыыһа Мария Степановна Саввина биллиилээх этнограф-фольклорист, учуонай, кыраайы үөрэтээччи Андрей Андреевич Саввин тус бэйэтэ тутта сылдьыбыт Пекарскай сахалыы тылдьытын бэлэх уунна;
  • Поэт уонна тылбаасчыт Г.И.Макаров-Дьуон Дьаҥылы кыыһа Альбина Гаврильевна Макарова аҕатын тутта сылдьыбыт остуолун, малларын, портреттарын, сиэнэ Виктор Саввин уруһуйдаабыт “Саһыл ойуун” уруһуйун бэлэхтээтэ;
  • Арктикатааҕы государственнай культура уонна искусства устудьуона Ирина Завалко Андрей Андреевич Саввин экспедицияҕа сылдьыбыт сирдэринэн карта уруһуйдаан бэлэх уунна.

Ийэ өлбөт үйэлээх хорсун быһыыта

Саха сирин Ийэлэрин күнүнэн, Көһөрүллүү 80 сылын көрсө сэрии иэдээнин, көһөрүллүү алдьархайын билбит, кэргэттэрин, оҕолорун сүтэрбит, үйэлээх хорсун быһыыны көрдөрбүт ГЕРОЙ ийэлэр тустарынан нэһилиэктэринэн хас да серия кэлэр сыл балаҕан ыйын 19 күнүгэр дылы тахсыа.

Бүгүн Хадаар нэһилиэгиттэн Давыдова Евдокия Романовна уонна Давыдова Вера Семеновна туһунан көрөргүтүгэр ыҥырабыт

#көһөрүллүүгеройийэлэр

 

 

Бүтүн Арассыыйатааҕы памятниктары харыстыыр обществоттан грамотаны В.Н.Дьячковскайга туттарыы

В.Н.Дьячковскай төрөөбүт алааһыгар урукку “Сиигир” диэн уу хачайдыыр тэрили саҥардан оҥорбута. Миэлиҥсэ ааспыт үйэ туруу дьонун булугас өйдөрүн, омуктар доҕордоһууларын бэлиэтэ буоларын көрдөрөр. Санатан эттэххэ, үөрүүлээх аһыллыы балаҕан ыйын 16 күнүгэр буолбута. 

Алтынньы 6 күнүгэр  улуус депутаттарын мунньаҕын сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ А.А.Захаров, культура дьаһалтатыттан, А.А.Саввин аатынан история уонна этнография түмэлин үлэһиттэрэ үөрүүлээх быһыыга -майгыга Москваттан Бүтүн Арассыыйатааҕы памятниктары харыстыыр обществоттан грамота кэлбитин В.Н.Дьячковскайга туттардылар.

Хаартыскаҕа түһэрии Г.Г.Турантаев

А.А.Саввиҥҥа төрөөбүт алааһыгар өйдөбүнньүк бэлиэ турда

Алтынньы 6 күнүгэр биллиилээх этнограф-фольклорист, саха төрүт өйүн-санаатын чинчийээччи, учуонай, кыраайы үөрэтээччи Андрей Андреевич Саввиҥҥа төрөөбүт “Бэттиэмэлээх” алааһыгар өйдөбүнньүк бэлиэ турда.

Сэмэн Тумат түмэлгэ дьоһун бэлэҕи туттарда

Саха норуодунай суруйааччыта, биир дойдулаахпыт Семен Андреевич Попов-Сэмэн Тумат үгүс сыллар тухары муспут архыыбыттан А.А.Саввин аатынан Чурапчытааҕы история уонна этнография түмэлигэр дьоһун бэлэх уунна.

Дьоһун бэлэххэ киирдилэр:

  • Поэт уонна тылбаасчыт, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, ССРС суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ Гаврил Иванович Макаров-Дьуон Дьаҥылы суруктара-бичиктэрэ, хоһооннорун рукопистара, улуу А.С.Пушкин “Евгений Онегин” хоһоонунан романын тылбааһа, бу тылбаастааһыҥҥа оҥоһуллубут И.Д.Винокуров-Чаҕылҕан, Н.Н.Павлов-Тыаһыт, Феоктист Софронов, уо.д.а. араас сылларга рецензиялара, Дьуон Дьаҥылы тус бэйэтинэн бу тылбааһыгар бэлэмнээбит үлэтин сорох  түһүмэхтэрин илиинэн суруктара;
  • Саха литературнай кириитигэ, поэта, Россия суруйааччыта, Саха Өрөспүүбүлүкэтин культуратын үтүөлээх үлэһитэ Егор Петрович Шестаков-Эрчимэн күннүгэ;
  • Артыыс, драматург, поэт, тылбаасчыт, ССРС сойууһун чилиэнэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин искусстволарын үтүөлээх деятеля, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа Николай Дмитриевич Слепцов – Туобулаахап 1941-1960 сс. суруммут күннүгүн толору куоппуйалара;
  • Поэт, прозаик, драматург, кыраайы үөрэтээччи, ССРС суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ Михаил Федосеевич Доҕордуурап тус архыыбын куоппуйата.

Сэмэн Тумат муспут архыыбын матырыйааллара кэлэллэрэ бэйэтэ туһунан историята, көстүбүт төрүөтэ оруннаах. Ол курдук Дьуон Дьаҥылы, Николай Туобулаахап, Михаил Доҕордуурап матырыйаалларын дьаныһан туран чугас дьонуттан, архыыптан ылан үйэлээх өйдөбүлү хаалларда. Үлэни тиһэҕэр тириэрдэрин көрөн учуутала  Эрчимэн, бэйэтин күнньүгүн бэлэхтээбитэ суолталаах. Үлэ түмүгэр элбэх кинигэ күн сирин көрдө, Саха норуота чахчы киэн туттар уолаттарын аата үйэтитилиннэ диэн бигэтик этэр кыахтанныбыт.

Маннык дьоһуннаах бэлэх биһиги фондабытыгар киирэн уруккуну кытта ситимниэ, ураты дьоммут үлэлэрэ үйэтитиллиэ, кэлэр көлүөнэҕэ үөрэх буолуоҕа.

#дьоһунбэлэхтүмэлгэ

Мэхээлэ Доҕордуурап төрөөбүтэ 115 сааһа

Балаҕан ыйын 25 күнүгэр саха биллиилээх суруйааччыта, драматура, журналиһа, кыраайы үөрэтээччитэ Мэхээлэ Доҕордуурап төрөөбүтэ 115 сааһын туолар. Кинини биһиги талааннаах суруйааччы быһыытынан эрэ буолбакка, краевед быһыытынан эмиэ билэбит. Олоҕун бүтэһик сылларыгар Чурапчытааҕы кыраайы үөрэтэр музейын директорынан үлэлээбитэ. Улуус историятын үөрэтэн, үйэтитэн билиҥҥи ыччакка умнуллубат бэлэҕи хаалларбыта.

Кэриэстэбил күнэ

Балаҕан ыйын 19 күнэ – республика үрдүнэн ылыныллыбыт көһөрүү кыттыылаахтарын кэриэстиир күн. Сылын аайы дириҥ ис хоһоонноох араас тэрээһиннэр ыытыллаллар. Бу күн сыллата аҕыйаан иһэр көһөрүүгэ сылдьыбыт ытык кырдьаҕастарбыт, кинилэр оҕолоро, сиэннэрэ түмсэллэр, кыттыыны ылаллар.  Бу видеоны кэриэстэбил күннэрин үйэтитэн,  бэйэтин хаартыскаларын таҥан, А.А. Саввин аатынан Чурапчытааҕы история уонна этнография түмэлин үлэһитэ Григорий Григорьевич Турантаев-Чолбон оҥордо.Клип Омук уолун тылларыгар, В. Эверстов мелодиятыгар “Чурапчы көһүүтэ” ырыанан киэргэтиллиннэ.

Официальный сайт "Чурапчинского музея и истории этнографии им.А.А.Саввина"