Ааспыт сылга Чурапчы улууһугар Музей сыла биллэриллибитинэн, биллиилээх учуонай этнограф, фольклорист, саха төрүт олоҕун чинчийээччи, Чурапчытааҕы музей бастакы директора А.А.Саввин-Өндөрүүскэ Саабын төрөөбүтэ 120 сылыгар анаан, кыраайы үөрэтиигэ көрдүүр-чинчийэр үлэлэри кэтэхтэн (заочно) көрүү буолан ааспыта. Көрүү түмүктэрэ ахсынньы 23 күнүгэр «Саха төрүт өйүн-санаатын чинчийээччи А.А.Саввин» диэн саҥа кинигэ сүрэхтэниитигэр тахсыбыта. Барыта 39 үлэ киирбититтэн 7 улахан киһи, 32 оскуола оҕото кыттыбыта. Онуоха Алаҕар, Арыылаах, Мугудай, Хайахсыт, Сылаҥ оскуолалларын, С.А. Новгородов аатынан Чурапчы орто оскуолатын, Одьуулун, Амма оскуолаларын, улуустааҕы гимназия үөрэнээччилэрэ уонна учууталлара көхтөөх кыттыыны ыллылар.
Чинчийэр үлэлэр 3 сүрүн хайысханан көрүлүннүлэр: кыраайы үөрэтии, этнография, фольклор. Бу тэрээһин сүрүн сыалынан Чурапчы улууһугар Музей сылыгар болҕомто ууруу, А.А.Саввин-Өндөрүүскэ Саабын аатын үйэтитии, үөрэнээччилэр норуот үгэстэрин, үһүйээннэрин, номохторун хомуйан, төрөөбүт дойдуларын историятын, культуратын, фольклорун билэр-үөрэтэр, чинчийэр үлэлэрин көҕүлээһин, кэнчээри ыччакка төрөөбүт дойдуга тапталы иҥэрии, бэриниилээх буолууга иитии буолар.
Дьүүллүүр сүбэҕэ Чурапчы улууһун музейдарын координационнай сэбиэтэ үлэлээтэ. Сэбиэт быһаарыытынан С.К.Макаров аатынан Чурапчытааҕы гимназия 9-с кылааһын үөрэнээччитэ Маша Сидорова «Мин төрдүм– саха биллиилээх этнограба, фольклориһа-А.А.Саввин» диэн үлэтинэн ( салайааччы Соловьева И.С.) I-кы миэстэни ылла
,
С.А.Новгородов аатынан Чурапчы орто оскуолатын 7-с «а» кылааһын үөрэнээччитэ Влада Оконешникова «С.С.Яковлев-Эрилик эристиин айар үлэтэ: олох уонна айымньы ситимэ» үлэнэн (салайааччы Еримеева С.И.) II –с миэстэҕэ тигистэ. Оттон И.Р.Константинов аатынан Амма орто оскуолатын 7-с кылааһын үөрэнээччитэ Юлия Кулешова «Школьный виртуальный музей Р.И.Константинова» диэн үлэтинэн (салайааччы Прокопьева Н.И.) III-с миэстэ буолла.
Улахан дьон үлэлэрин түмүгэ маннык буолла: Г.П.Башарин аатынан Сылаҥ орто оскуолатын историяҕа учуутала «Из жизни и творчества художника-самородка И.И. Сивцева-Мытыйыкы и его внука А.Т. Макарова» үлэтинэн Анна Алексеевна Макарова I-кы миэстэ, П.Н. Сокольников аатынан улуустааҕы балыыһа музейын үлэһитэ Любовь Михайловна Григорьева «А.А. Саввин о телеграмме П.Н. Сокольникова» үлэтинэн II-с миэстэ, Г.П.Башарин аатынан Сылаҥ орто оскуолатын учуутала Нюргуяна Прокопьевна Сивцева «Из истории организации летнего отдыха в Сыланском наслеге в 80-е годы» диэн үлэтинэн III -с миэстэ буоллулар.
Ону таһынан Одьулуун орто оскуолатын 10-с кылааһын үөрэнээччитэ Анита Собакина «Польза кисломолочного продукта сората в документальных источниках – в рукописе А.А.Саввина о мерах по борьбе с голодом во время ВОВ в 1941-1945 гг. и в наши дни» диэн үлэтинэн (салайааччы Саввина Л.П.) I-кы степеннээх дипломунан, С.А.Новгородов аатынан Чурапчы орто оскуолатын 7-с г кылааһын үөрэнээччитэ Ян Лукин «Диалог культур: сэргэ и тотем»(салайааччы Семенова Н.А.) II-с степеннээх дипломунан, С.А.Новгородов аатынан Чурапчы орто оскуолатын 10-с «а» кылааһын үөрэнээччитэ Шура Иванова «Увековечивание памяти первого профессионального врача из народа Саха П.Н. Сокольникова – символа мужества, патриотизма, интернационализма» (салайааччы Борисова М.А.) III-с степеннээх дипломунан наҕараадаланнылар.
Анал ааттар хаһаайыннарынан буоллулар:
 «Улуус легендарнай киһитин үйэтитии» – «Вера Захарова – первая якутская летчица » (по материалам школьного музея ЧСОШ им. С.А.Новгородова) үлэтинэн С.А.Новгородов аатынан Чурапчы орто оскуолатын 8-с «а» кылааһын үөрэнээччитэ Дьулус Игнатьев;
 «Ытык киһини үйэтитии» –«Сорсуннаах булчут, үтүө киһи, хос эһэм –Денис Степанович Гермогенов» үлэтинэн И.Р.Константинов аатынан Амма орто оскуолатын 11-с кылааһын үөрэнээччитэ Маша Карпова;
 «Төрөөбүт кыраайы үөрэтии, чинчийии» – «Чурапчы сэлиэнньэтигэр суруйаччылар ааттарын үйэтитии» үлэтинэн С.К.Макаров аатынан улуустааҕы гимназия 8-с «а» кылааһын үөрэнээччитэ Уля Павлова;
 «Династиялары үйэтитии» – «Учуутал утума-хос эһэм саҕаттан» үлэтинэн И.Р.Константинов аатынан Амма орто оскуолатын 7-с кылааһын үөрэнээччитэ Нария Сысолятина;
 «Историческай чахчыны үйэтитии» – «Чурапчы педагогическай училищетын сэрии кэминээҕи выпуһа (1941-1944с.с.)» үлэнэн С.А.Новгородов аатынан Чурапчы орто оскуолатын 8-с «а» кылааһын үөрэнээччилэрэ Сардана Макарова, Дайана Попова;
 «Былыргы үйэлэри уҥуордаан» – «Якутское седло как материальное наследие народа саха в музеях России» үлэнэн Одьулуун орто оскуолатын 10-с кылааһын үөрэнээччитэ Катя Софронова;
 «Норуот айымньытын үөрэтии» – «А.А.Саввин «Куруубай хааннаах Кулун Куллустуур» олоҥхоҕо бэлиэтээһиннэрэ» үлэтинэн С.К.Макаров аатынан улуустааҕы гимназия 8-с б кылааһын үөрэнээччитэ Ариан Собакин;
 «Кыраайы үөрэтии» – «Кыраайы үөрэтиигэ экспедиция лааҕыр оруола» үлэтинэн С.К.Макаров аатынан улуустааҕы гимназия музейын салайааччыта Л.А. Пермякова.
Бука бары кыттааччыларбытыгар махталбытын тиэрдэбит уонна инникитин даҕаны төрөөбүт түөлбэҕит историятын, кыраайы үөрэтиигэ кыттыһан, чинчийэн саргылаах санааҕыт сайда, үүнэ турдун!

Оставить комментарий